بروز شده در يكشنبه, ٣١ ثور ١٣٩١
اهمیت افغانستان برای جهان، پیمانهای استراتژیک و در حاشیه ماندن پارلمان
شنبه ٠٨ دلو ١٣٩٠ ساعت ١٣:٠٦
رییس جمهور کرزی برای امضای قراردادها و معاهدات دوستی با برخی کشورهای اروپایی به این قاره سفر کرده است. قرار است آقای کرزی با فرانسه و انگلستان پیمان امضا کند و با ایتالیا نیز این کار صورت گرفته است.
ملک ستیز، پژوهشگر امور بین المللی، در گفتگویی با پرویز احمدی خبرنگار خبرگزاری بخدی در آلمان، در باره اهمیت و نوع این پیمانها سخن گفته و در باره نقش افغانستان در پیوند به مسایل امنیتی غرب، نقش کشورهای همسایه افغانستان در این دایره و موضوعات مرتبط سخن گفته است.
ملک ستیز سالها در باره مسایل مربوط به افغانستان و منطقه تحقیق کرده و در محافل آکادمیک غرب، نظریات او هواداران زیادی دارد.
آقای ستیز تشکر از شما! اهمیت امضای پیمان استراتیژیک با کشورهای ایتالیا ، فرانسه و بریتانیا به افغانستان چیست؟
پیمانهای استراتیژیک عالی ترین نوع قراردادها میان دولتهای عضو جامعۀ جهانی، به حساب می آید. این پیمانها زمینه ها را برای بهبود مناسبات دولتها در عرصه های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی فراهم می کنند. پیمانهای استراتیژیک دارای سه مؤلفه اساسی هستند. نخست، با امضای پیمانهای استراتیژیک، ارادۀ سیاسی دولتها برای همکاریهای بیشتر، تجلی پیدا می کنند.دوم، روابط اقتصای، اجتماعی و فرهنگی میان دولتها تقویت می شود و سوم،همباوری بین المللی را میان دولتهای عضو جامعۀ بین المللی گسترش میدهد. اگر با این پیش زمینه ها به امضای پیمانهای استراتیژیک نگاهی بیندازیم، بدون شک امضای این پیمانها با دولتهای با اعتبار جامعۀ جهانی چون ایتالیا، فرانسه و بریتانیا، اهمیت زیادی برای افغانستان، به عنوان یک دولت روبه انکشاف خواهد داشت.
آنچه که میان افغانستان و این کشورها امضاء می شود ، به شکل یک قرار داد یکجانبه است؟ شما این نوع قراردادها را چه می نامید؟ پیمان استراتیژیک ، تفاهمنامه یا چیز دیگر؟
ما در راوبط بین الملل چیزی بنام "قرارداد یکجانبه" نداریم. قراردادها یا دو جانبه هستند یا چندجانبه؛ قراردادهای چند جانبه مکلفیت های بین المللی ایجاد می کنند، این در حالیست که قراردادهای دوجانبه مکلفیت های دو دولت را در برابر همدیگر تسجیل می کنند. اگر به قول شما این سند، یکجانبه باشد، قدرت حقوقی آن ناتوان و مشروعیت آن همچنان خیلی تضعیف شده به حساب می آید و معنای یک اعلامیه را ارایه می کند که یک دولت ارادۀ خود را بر بنیاد آن تحمیل کرده است.
ازدید شما به حیث یک پژوهشگر امور بین الملل، اهمیت افغانستان برای این کشورها(غربی) چیست؟
افغانستان اهمیت ژیوپلوتیک زیادی برای جهان دارد. این کشور راه عبور برای آسیای میانه و خاور میانه به حساب میاید. نزدیک به 2000 سال پیش زمانیکه امپراطوریهای بریتانیا و تزار روسیه از دو سوی این جغرافیا به آبهای گرم نزدیک می شدند، افغانستان وارد یک «بازی بزرگ» شد.ازهمان زمان تا حال افغانستان مورد توجۀ جهان غرب و شرق بوده است.کنترول بر افغانستان، فضای مناسب اجرای مأموریتهای ستراتیژیک را در منطقه مساعد می کند.
نکتۀ دیگر در پیوند امنیت افغانستان با امنیت اروپا و در غرب بصورت کل است. محققان غرب به این باور رسیده اند که نبود امنیت در افغانستان، باعث بی امنیتی خانه ها و جاده های اروپایی می شود.بنأ اهمیت افغانستان برای غرب هم نیاز است و هم هدف!
امضای این قراردادنامه ها افغانستان را وابسته به این کشورها نمی سازد؟
ببینید، امروز، ما در جهانی دیگر با رویکردی جدید زندگی می کنیم. در اصول روابط بین الملل امروزی، بحث جهانی شدن به یک اصل مهم مبدل شده است. این اصل، جهانیان را به جهان وطنی و همباوری مشترک می کشاند. هرچند ما تا هنوز نتوانسته ایم این اصول را شامل همکاریهای منطقه یی خویش کنیم، اما به باور من، ما به خوبی میتوانیم این اصول را با همکاران اروپایی خویش ترویج دهیم. کشورهایی مانند ایتالیا، فرانسه، آلمان، کشورهای بینی لوکس (لوکزامبورک، بلژیک و هالند) و کشورهای اسکاندیناوی (ناروی، سویدن و دنمارک) کشورهای اثر گذار و با اهمیتی در اروپا هستند. امضای پیمان استراتیژیک با این دولتها همیشه زمینه های توسعۀ اقتصاد ملی و تحکیم روابط بین المللی افغانستان را با جهان فراهم می کند.
فرانسه و افغانستان معاهده دوستی امضا کرده اند و به گفته مسوولان حکومت، این پیمان باید در پارلمان دو کشور تصویب شود
به نظر شما نگرانی کشورهای منطقه از امضای این پیمانها چیست؟
اهمیت ژیوپولیتیک افغانستان برای جهان، سبب شده که کشورهای همسایه، به ویژه ایران و پاکستان خود را تجرید شده احساس کنند و یا در حد معینی منافع ملی و امنیت ملی خود را در خطر ببینند. همگرایی افغانستان با پارتنرهای اروپایی، دولت افغانستان را به عنوان یک شریک فعال در جامعۀ جهانی مطرح می کند. چیزیکه همسایگان حریص ما خواهان آن نیستند. از سوی دیگر همکاری استراتیژیک افغانستان با غرب فضای مانور برای ایرانیان را در منطقه محدود تر می سازد. اینجاست که ما در منطقه هواخواهان پارتنرشیب افغانستان را با دنیای غرب کمتر می بینیم. چین، هند و روسیه از مشارکت استراتیژیک افغانستان با کشورهای اروپایی بدشان نمیاید، اما از حضور دراز مدت نیروهای رزمی غرب در افغانستان تشویش دارند. کشورهای آسیای مرکزی نیز در سایۀ سیاست خارجی روسیه و چین قرار دارند اما رویکرد شان در پیوند با همکاریهای ستراتیژیک افغانستان با کشورهای اروپایی خوش بینانه تر به نظر میرسد.
در قسمت مدت این پیمانها که با فرانسه برای 20 سال و بریتانیا 10 سال است، دیدگاه تان چیست؟
در اصول مناسبات بین المللی سه نوع پیمانها از لحاظ زمان بندی مطرح شده اند. پیمانهای موقت که معمولا زمان آن کوتاه تر از یکسال است. پیمانهای کوتاه مدت که زمان آن پایین تر از پنج سال آمده و پیمانهای دراز مدت که زمان آن بیشتر از ده سال است. به باور من، تطبیق ستراتیژی دوجانبه میان دولتها نیاز به قرارداد های دراز مدت دارد. چنانکه گفتم؛ پیمانهای استراتیژیک زمینه های مختلف اجتماعی، اقتصادی و سیاسی را در بر میگیرند و نیاز به زمان بندی قابل قبولی دارند. به باور من؛ ده سال زمان کوتاهی است برای اجرای دقیق پیمان های استراتیژیک. بیست سال و بیشتر از آن خیلی واقعبینانه تر به نظر میرسد.
دولت ها برای مشارکت بیشتر استراتیژیک، دید و بازدیدهای دوجانبه را سازماندهی و از روند همکاریهای استراتیژیک همدیگر نظارت می کنند. در بسیاری از فرصتها، میکانیسم های نظارتی و ساختارهای اجرایی هردو دولت، از کارهای همدیگر بازدید و نظریات شانرا برای بهبود برنامه های استراتیژیک همدیگر ارایه می کنند
چه روشهایی برای تطبیق پیمانهای ستراتیژیک اتخاذ خواهند شد؟
دولتها برای تطبیق پیمانهای استراتیژیک خود دست به ایجاد میکانیسم ها و ساختارهایی میزنند تا روند تطبیق این پیمانها را نظارت و ارزیابی کنند. معمولا این ساختارها در چارچوب حکومتها شکل می گیرند. در برخی موارد نمایندگان پارلمان ها نیز درین میکانیسم ها حضور دارند. این ساختارها از محتوای پیمانهای استراتیژیک، برنامه های کاری آنرا ترتیب کرده و نهاد های اجرا کننده را شامل این برنامه ها می سازند. این میکانیسم ها به گونۀ سیستماتیک دولت ها را درجریان تطبیق مفاد پیمانهای استراتیژیک قرار می دهند. قابل یاد آوری میدانم که دولت ها برای مشارکت بیشتر استراتیژیک، دید و بازدیدهای دوجانبه را سازماندهی و از روند همکاریهای استراتیژیک همدیگر نظارت می کنند. در بسیاری از فرصتها، میکانیسم های نظارتی و ساختارهای اجرایی هردو دولت، از کارهای همدیگر بازدید و نظریات شانرا برای بهبود برنامه های استراتیژیک همدیگر ارایه می کنند.
امضاء این پیمانها بدون مشورت و تائید پارلمان صورت می گیرد(به ادعای شماری از اعضای پارلمان، آیا این پیمانها مشروعیت قانونی دارند؟
پیمانهای استراتیژیک توسط دولتها به امضا می رسند، نه حکومتها! پس نقش پارلمانها در شکل گیری و تأیید مواد پیمان های ستراتیژیک اهمیت زیادی دارد. تمام پارلمانها دارای کمیسیونهای امور بین المللی و سیاست خارجی اند. این کمیسیونها از آغاز شکل گیری پیمانهای استراتیژیک، جزء مهم این برنامه ها به شمار می روند. این کمیسیونها پس از نهایی شدن نخستین پیشنویس پیمان، آنرا به مجلس عمومی ارایه کرده و دیدگاه مجلس را بدست میاورند. پس از آن حکومت وظیفه می گیرد تا برای امضای پیمان های استراتیژیک دست به مذاکرات زده و زمینه های امضا و سپس تطبیق آنرا مساعد کند. به تجرید کشانیدن پارلمان در پیوند به امضای قرارد داد های با اهمیت استراتیژیک، از مشروعیت این پیمانها می کاهد. تجارب بین المللی نشان داده که برخورد دوگانۀ حکومت در پیوند به امضای پیمانهای استراتیژیک عواقب ناگواری برای هردو دولت امضا کننده به بار آورده است.
تشکر از شما
صفحه اصلى
ورود
وضعیت هوا
کابل فردا آفتابی
قندهار فردا آفتابی
هرات فردا احتمال بارندگی
مزارشريف فردا
غزنی فردا آفتابی
جلال آباد فردا احتمال بارندگی
باميان فردا احتمال بارندگی
فراه فردا آفتابی
تبلیغات
صفحه ویدیو
حمله انتحاری در ولایت فاریاب
زمستان در بامیان، اسکی، یخبندان بندامیر و ماهیگیری
راهپیمایی شهروندان کابل در اعتراض به قرآن سوزی در پایگاه نظامی بگرام
اعتراض نماینده مردم قندهار در ولسی جرگه
تبلیغات
